Sinds begin 2025 kunnen ondernemers via het initiatief BoerenPerspectief gebruikmaken van SEB, waarin die combinatie van bedrijf en mens centraal staat. Wilma werkt daarnaast ook buiten deze trajecten met boeren, bijvoorbeeld bij opvolging of persoonlijke vraagstukken. “Er zijn ook initiatieven zoals Taboer, die zich specifiek richten op mentale klachten. BoerenPerspectief zit precies op dat snijvlak van levensvatbaarheid van het bedrijf en persoonlijk welzijn.”

Als ondernemer bij haar eigen bedrijf Lantèr en procesbegeleider binnen Sociaal Economische Begeleiding (SEB) richt Wilma zich daarom bewust op zowel de zakelijke als de persoonlijke kant van ondernemerschap. Ze volgde meerdere coachopleidingen, juist omdat zij zag dat bedrijfsontwikkeling bij familiebedrijven nooit losstaat van persoonlijke groei. “Voor diepgaande cijfers of fiscale vraagstukken schakel je specialisten in. Mijn rol is om het grotere geheel helder te krijgen en samen te kijken waar het echt om draait.”

Een van de eerste vragen die Wilma stelt, is dan ook niet technisch van aard. “Ik vraag vaak: waar word jij nu gelukkig van? Dat lijkt simpel, maar het antwoord wordt verrassend vaak niet meteen gegeven.” Ze noemt het voorbeeld van een varkenshouder met een longaandoening die zijn stallen wilde ombouwen tot units voor zzp’ers. “Economisch een logisch plan. Maar toen we doorvroegen, bleek dat hij het liefst buiten op de tractor zat. Hij is uiteindelijk aardappelboer geworden. Dat was niet alleen beter voor zijn gezondheid, maar vooral voor zijn geluk.”

Volgens Wilma is dit typerend voor SEB. “In de agrarische sector lopen privé en zakelijk volledig door elkaar. Het zijn vaak familiebedrijven, met dynamiek tussen generaties, partners en broers of zussen. Bij opvolgingsvraagstukken zie je bijvoorbeeld hoe pijnlijk het kan zijn voor een ouder om ruimte te maken voor een kind. Dat vraagt om begeleiding die verder gaat dan een rekensom.”

De complexiteit van de sector vergelijkt Wilma met een uurwerk. “Het bedrijf, het gezin, het familiekapitaal en het individu zijn radartjes die in elkaar moeten grijpen. Als één radertje niet goed loopt, hapert het hele systeem. SEB helpt om te zien waar het wringt en waar beweging nodig is.”

Wat SEB vraagt van een procesbegeleider? “Onafhankelijkheid, vertrouwen en het vermogen om het goede gesprek te voeren zonder te sturen. Je helpt iemand niet door te zeggen wat hij moet doen, maar door ruimte te geven om zelf keuzes te maken.”

Wilma ziet SEB als een waardevolle voorziening voor de sector. “De wereld wordt complexer en het ondernemerschap vraagt steeds meer van mensen. Eigenlijk zou iedereen deze begeleiding kunnen gebruiken. Want uiteindelijk wordt geluk maar voor een klein deel bepaald door omstandigheden. De rest zit in hoe je ermee omgaat.”